6.14.1 Towary objęte mechanizmem dostosowania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 (CBAM) w przywozie

Informacje związane ze stosowaniem w zgłoszeniach przywozowych rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 z dnia 10 maja 2023 r. ustanawiającego mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 (CBAM) oraz rozporządzeń wykonawczych do tego rozporządzenia.

I. Zasady związane z podawaniem unijnych kodów CBAM

Zgłoszenie celne z towarami CBAM (ang. Carbon Border Adjustment Mechanism) do procedury dopuszczenia do obrotu (kody procedur 40, 42, 43, 44, 45, 46, 48, 61, 63, 68) powinno być złożone w systemie AIS/IMPORT PLUS (z zakresem danych wymaganych w kolumnie H1 dla zgłoszenia standardowego i uzupełniającego lub kolumnie I1 dla zgłoszenia uproszczonego z zał. B do rozporządzenia delegowanego) z odpowiednimi kodami dokumentów TARIC, czyli:

Y128 - Niepowtarzalny numer rachunku upoważnionego zgłaszającego CBAM zgodnie z art. 16 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2023/956

Y134 - Towary pochodzące z Büsingen, Helgoland lub Livigno (art. 2 ust.4 rozporządzenia UE) 2023/956)

Y135 - Zwolnienie na podstawie artykułu 2 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2023/956 (towary, które mają być transportowane lub wykorzystywane w związku z działaniami wojskowymi zgodnie z art. 1 pkt 49 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 )

Y136 - Zwolnienie na podstawie artykułu 2 ust. 3a rozporządzenia (UE) 2023/956 (dotyczy energii elektrycznej wytwarzanej na szelfie kontynentalnym lub w wyłącznej strefie ekonomicznej państwa członkowskiego lub państwa lub terytorium wymienionego w załączniku III pkt 1 i 2, a także wodoru pochodzącego z szelfu kontynentalnego lub z wyłącznej strefy ekonomicznej państwa członkowskiego lub państwa lub terytorium wymienionego w załączniku III pkt 1)

Y137 - Zwolnienie na mocy artykułu 2a rozporządzenia (UE) 2023/956 (masa netto towarów CBAM przywożonych w danym roku kalendarzowym nie przekracza łącznie jednolitego progu masy określonego w załączniku VII pkt 1, zwanego „jednolitym progiem masy”)

Y237 - Towary pochodzenia UE (CBAM)

Y238 - Wniosek o uzyskanie statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM został złożony do 31 marca 2026 roku (kod ten w TARIC ma przypisaną datę ważności do 27 września 2026 r.).

Uwaga 1

Rozporządzenie (UE) 2023/956 nie ma zastosowania do towarów pochodzących z krajów trzecich i terytoriów wymienionych w punkcie 1 Załącznika III: Islandia, Liechtenstein, Norwegia, Szwajcaria, Büsingen, Helgoland, Livigno, Ceuta, Melilla (odpowiednio kody CH, IS, LI, NO, XC, XL).

Kod Y134 został wprowadzony dla Büsingen, Helgoland, Livigno ponieważ te terytoria nie mają odrębnych kodów GEONOM.

Dla towarów pochodzących z CH, IS, LI, NO, XC, XL będą stosowane standardowe zasady związane z weryfikacją warunków dotyczących pochodzenia przewidziane w TARIC dla poszczególnych towarów.

Uwaga 2

Towary CBAM należą do przepisów z zakresu „zakazów i ograniczeń pozataryfowych”, w związku z tym jako towary podlegające ograniczeniom nie mogą one być zgłaszane w z wykorzystaniem zestawu danych przewidzianych dla H6 i H7 w zał. B do rozporządzenia delegowanego (zgłoszenia pocztowe i e-commerce), ponieważ wyklucza to art. 143a ust. 1 oraz 144 ust. 1 lit. b rozporządzenia delegowanego. Od 1.01.2026 r. kody towarowe dla CBAM będą aktywne w słowniku 611 „Kody towarów niedozwolonych w zgłoszeniach H6 i H7” opublikowanym na PUESC.

Podanie w zgłoszeniu kodu Y128 wraz z numerem rachunku upoważnionego zgłaszającego CBAM oznacza, że nastąpi weryfikacja upoważnionego zgłaszającego CBAM.

Na etapie złożenia zgłoszenia importowego, do unijnego systemu będzie przekazywany numer EORI importera pobierany z danej „Importer” i numer EORI zgłaszającego pobierany z pola „Zgłaszający” wraz z numerem rachunku upoważnionego zgłaszającego CBAM podanym po kodzie Y128.

Ze zgłoszenia importowego nie będzie przekazany numer EORI przedstawiciela bezpośredniego, który jest podawany w polu „Przedstawiciel”, ponieważ nie spełnia on wymogów dla upoważnionego zgłaszającego CBAM. Jednakże odpowiednie organy unijne, dla potrzeb kontroli towarów CBAM, mają uprawnienia do żądania od organów celnych państw członkowskich przekazywania również innych danych podawanych w zgłoszeniu importowym.

Podanie kodu Y137 oznacza, że odnosi się on do importera, w tym importera mającego status upoważnionego zgłaszającego CBAM, w przypadku, gdy masa netto towarów przywożonych w danym roku kalendarzowym nie przekracza łącznie jednolitego progu masy określonego w załączniku VII pkt 1 (zwanego „jednolitym progiem masy”). Próg ten ma zastosowanie do łącznej masy netto towarów objętych wszystkimi kodami CN zagregowanych w podziale na importerów i na rok kalendarzowy.

Zgodnie z art. 25a ust 1 ww. rozporządzenia (UE) 2023/956 Komisja Europejska monitoruje przywóz towarów do celów weryfikacji zgodności z jednolitym progiem masy. Właściwe organy państwa członkowskiego, w którym importer ma siedzibę, również mogą monitorować zgodność z jednolitym progiem masy. Jeśli organ celny obsługujący zgłoszenie w AIS/IMPORT PLUS będzie miał informację o przekroczeniu tego progu i nie zostaną zadeklarowane odpowiednie kody wymienione w pkt 1, to takie zgłoszenie nie zostanie przyjęte do systemu AIS/IMPORT PLUS.

Uwaga!

Definicja „importera” w polskiej wersji rozporządzenia (UE) 2023/956 jest następująca: „importer” oznacza osobę składającą zgłoszenie celne o dopuszczenie towarów do obrotu lub rozliczenie zamknięcia zgodnie z art. 175 ust. 5 rozporządzenia delegowanego (UE) 2015/2446 we własnym imieniu i na własną rzecz albo – w przypadku gdy zgłoszenie celne składa pośredni przedstawiciel celny zgodnie z art. 18 rozporządzenia (UE) nr 952/2013 – osobę, w której imieniu zgłoszenie jest składane”.

Jednakże końcowy zapis tej definicji „the person on whose behalf such a declaration is lodged” został błędnie przetłumaczony na język polski jako „osobę, w której imieniu takie zgłoszenie jest składane” a powinno być: „osobę, na rzecz której takie zgłoszenie jest składane”, co ma fundamentalne znaczenie dla określenia statusu przedstawiciela. Błąd ten będzie sprostowany w odpowiedniej unijnej procedurze i nie wpływa na zasady podawania i egzekwowania zasad wynikających z ww. rozporządzenia.

Podanie kodu Y238 zobowiązuje zgłaszającego do podania dla tego kodu numeru wniosku z systemu CBAM w strukturze APPL-XX-YYYY-AAANNNNNNNNNNNN w danej Numer Referencyjny.
Nie ma zwolnień podmiotowych dla importera będącego osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej (transakcje C2C i B2C). W przypadku braku numeru EORI, państwa członkowskie będą przekazywały odpowiednim organom unijnym rozliczającym towary CBAM podany w zgłoszeniu importowym numer identyfikacyjny takiej osoby (PESEL, NIP) oraz dane teleadresowe, czyli imię i nazwisko i adres.
Rozporządzenie (UE) 2023/956 nakłada obowiązki związane ze składaniem deklaracji CBAM w odniesieniu do towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu.

W zakresie zasad wypełniania zgłoszeń celnych i deklarowania kodów dodatkowych odniesień przewidzianych dla CBAM nie ma wyłączeń dla kodów procedur odnoszących się do towarów powracających, bowiem jest to procedura dopuszczenia do obrotu.

Jednakże zgodnie z art. 6 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2023/956, w przypadku gdy towary przywożone są towarami powracającymi, o których mowa w art. 203 UKC, upoważniony zgłaszający CBAM wykazuje oddzielnie w deklaracji CBAM „zero” w odniesieniu do całkowitego poziomu emisji wbudowanych odpowiadających tym towarom.

W przypadku towarów powracających zdefiniowanych w art. 205 UKC, podmiot deklarujący musi wykazać emisje wbudowane tak jak dla każdego innego importu towarów objętych CBAM (art. 6 ust. 3 ww. rozporządzenia CBAM).

W przypadku, gdy towary zgłaszane do procedury dopuszczenia do obrotu (kody procedur 40, 42, 43, 44, 45, 46, 48, 61, 63, 68) podane w komunikacie PW433 (PWD-S) są towarami CBAM, to w PW433 (PWD-S) na pozycji towarowej (SI) w danej „Poprzedni dokument” po kodzie 1CBM należy podać informacje opisane dla kodu poprzedniego dokumentu 1CBM, czyli EORI importera, jeśli jest on inny od EORI zgłaszającego, kod CN towaru CBAM oraz jeden z kodów dedykowanych towarom CBAM: Y128, Y134, Y135, Y136, Y137, Y237,Y238.

Informacje podane w PW433 (PWD-S) na pozycji towarowej (SI) w danej „Poprzedni dokument” po kodzie 1CBM nie muszą być dodatkowo wprowadzone do: wpisu do rejestru zgłaszającego, ZC415DD oraz w zgłoszeniu uzupełniającym, ponieważ w tych dokumentach/komunikatach dane związane z CBAM będą podane w odpowiednich elementach: „Importer” (dana 13 04 000 000), kod towaru (dana 18 09 000 000) i „Dodatkowe odniesienia (dana 12 04 000 000).”.

II. Zasady podawania kodów krajowych w zgłoszeniu celnym kończącym procedurę uszlachetniania czynnego

Dla potrzeb realizacji unijnych rozporządzeń wykonawczych do rozporządzenia (UE) nr 2023/956 z zakresu komunikacji pomiędzy właściwymi organami unijnymi i państwami członkowskimi należy stosować poniższe zasady.

W przypadku zakończenia procedury uszlachetniania czynnego (kody procedury poprzedniej: 51 lub 54) procedurą dopuszczenia do obrotu (kody procedury wnioskowanej: 40, 42, 44, 45, 51, 61, 63, 68), należy podać następujące dane: kod NMRN z numerem MRN zgłoszenia o objęcie procedurą 51 lub 54 wraz z ilością, jednostką miary i kwalifikatorem oraz numerem pozycji towarowej.
Jeżeli kod towarowy znajduje się w zał. I do rozporządzenia CBAM (UE) nr 2023/956, to w przypadku objęcia towaru procedurą uszlachetniania czynnego (kod procedury wnioskowanej 51), należy podać kod procedury dodatkowej 2C4, o ile nie został podany kod procedury dodatkowej 2C5 lub kraj pochodzenia lub kraj preferencyjnego pochodzenia nie jest krajem CH, IS, LI, NO, XC, XL.
Jeśli w zgłoszeniu został podany kod procedury dodatkowej F44, to:
1. jednocześnie musi zostać podany krajowy kod załączanego dokumentu 1F44 wraz z podaniem w polu „Numer Referencyjny” kodu produktu przetworzonego, który został podany w pozwoleniu na tę procedurę i który powstał z użyciem towarów (surowców) podanych w tym zgłoszeniu wraz z jego ilością, jednostką miary i kwalifikatorem;
2. kod towarowy produktu przetworzonego podany dla kodu 1F44 w polu Numer Referencyjny musi być zgodny z pozwoleniem dla procedury uszlachetniania czynnego podanym na poziomie pozycji towarowej w słowniku PDR /4013V1/ProduktPrzetworzony/kod (weryfikacja zgodności tylko tylu znaków ile jest podane w słowniku PDR 4013V1 od 4 do 8 znaków), chyba że objęcie procedurą uszlachetniania czynnego było na podstawie pozwolenia na zgłoszeniu (kod 00100), to wtedy produkty przetworzone powinny być zgodne z daną podaną w zgłoszeniu do procedury 51 w elemencie „Wniosek i pozwolenie na korzystanie z procedury specjalnej” w atrybucie „Produkt przetworzony”.

6.14.2 Towary objęte mechanizmem dostosowania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 (CBAM) w powrotnym wywozie na szelf kontynentalny i wyłączne strefy ekonomiczne po uszlachetnianiu czynnym

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 (CBAM) stosuje się również do towarów wymienionych w załączniku I do tego rozporządzenia, pochodzących z państwa trzeciego, gdy towary te lub produkty przetworzone powstałe z tych towarów w wyniku procedury uszlachetniania czynnego, o której mowa w art. 256 rozporządzenia (UE) nr 952/2013, są wprowadzane na sztuczną wyspę, stałą lub pływającą strukturę lub inną strukturę na szelfie kontynentalnym lub w wyłącznej strefie ekonomicznej państwa członkowskiego, która sąsiaduje z obszarem celnym Unii (art. 2 ust. 2 pierwszy akapit tego rozporządzenia).

Podstawowe zasady dla tego przypadku zostały określone w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2025/2210 z dnia 31 października 2025 r. ustanawiającym zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 w odniesieniu do towarów i produktów przetworzonych wprowadzanych na szelf kontynentalny lub do wyłącznej strefy ekonomicznej państw członkowskich.

Jeśli w zgłoszeniu do powrotnego wywozu po uszlachetnianiu czynnym (zestaw kodów procedur 3151 lub 3154) podany jest kod towarowy CBAM, to należy podać:

w danej „ Dodatkowe odniesienia:

jeden z kodów Y400 – Y421: „Szelf kontynentalny lub wyłączna strefa ekonomiczna (rozporządzenie 2025/2210, Mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2).

Każdy z kodów jest przyporządkowany do państwa członkowskiego UE do którego przynależy szelf kontynentalny lub wyłączna strefa ekonomiczna – dla PL jest przewidziany kod Y416;

w przypadku produktów przetworzonych powrotnie wywożonych po uszlachetnianiu czynnym należy podać numer rachunku CBAM osoby składającej zgłoszenie do powrotnego wywozu lub pośredniego przedstawiciela celnego, który wyraził zgodę na działanie w charakterze upoważnionego zgłaszającego CBAM albo jeden z kodów zwalniających z posiadania takiego rachunku:

Y128 - Niepowtarzalny numer rachunku upoważnionego zgłaszającego CBAM zgodnie z art. 16 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2023/956

Y134 - Towary pochodzące z Büsingen, Helgoland lub Livigno (art. 2 ust.4 rozporządzenia UE) 2023/956)

Podanie kodu Y137 oznacza, że odnosi się on do podmiotu uznanego za importera, w tym importera mającego status upoważnionego zgłaszającego CBAM, w przypadku, gdy masa netto towarów przywożonych w danym roku kalendarzowym nie przekracza łącznie jednolitego progu masy określonego w załączniku VII pkt 1 (zwanego „jednolitym progiem masy”). Próg ten ma zastosowanie do łącznej masy netto towarów objętych wszystkimi kodami CN zagregowanych w podziale na importerów i na rok kalendarzowy.

Y237 - Towary pochodzenia UE (CBAM)

Y238 - Wniosek o uzyskanie statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM został złożony do 31 marca 2026 roku (kod ten w TARIC ma przypisaną datę ważności do 27 września 2026 r.);

w danej „Kod kraju pochodzenia” (dana 16 08 001 000) należy podać kraj pochodzenia.

Uwaga 1

Kod Y134 został wprowadzony dla Büsingen, Helgoland, Livigno ponieważ te terytoria nie mają odrębnych kodów GEONOM.

Uwaga 2

Dla towarów pochodzących z CH, IS, LI, NO, XC, XL nie stosuje się zasad podanych w pkt 1 - 3.