Aktualności

Od 12 sierpnia 2026 roku będzie stosowana część przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (dalej PPWR), które wprowadza nowe regulacje dotyczące projektowania, oznakowania, wprowadzania do obrotu opakowań w Unii Europejskiej oraz gospodarowania odpadami opakowaniowymi.

Rozporządzenie nakłada nowe obowiązki dla importerów opakowań, którzy będą musieli szczegółowo weryfikować, czy towary sprowadzane spoza Unii Europejskiej są wprowadzane do obrotu zgodnie z określonymi w nim wymaganiami.

Ograniczenia obowiązujące od 12 sierpnia 2026 roku

• Ograniczenia dotyczące PFAS (dotyczy opakowań do kontaktu z żywnością)

Od 12 sierpnia 2026 roku nie wprowadza się do obrotu opakowań przeznaczonych do kontaktu z żywnością, jeżeli zawierają one substancje per- i polifluoroalkilowe (PFAS) (tzw. „wieczne chemikalia" stosowane do powlekania opakowań żywności), których stężenie przekracza wskazane limity. Wymagania dotyczące PFAS nie obejmują wszystkich opakowań. Ograniczenia dotyczące PFAS odnoszą się wyłącznie do opakowań przeznaczonych do kontaktu z żywnością.

• Ograniczenie dotyczące zawartości metali ciężkich

Do wszystkich opakowań niezależnie od materiału będzie obowiązywał wymóg dotyczący sumy stężeń ołowiu, kadmu, rtęcii chromu sześciowartościowego wynikających z obecności substancji w opakowaniach lub częściach składowych opakowań, które nie mogą przekraczać 100 mg/kg (art. 5 PPWR).

Zakres podmiotowy

Rozporządzenie PPWR ma zastosowanie do wszystkich podmiotów, które wprowadzają opakowania do obrotu na rynku UE lub je udostępniają. Nowe przepisy będą dotyczyły między innymi:

• producentów opakowań,
• importerów,
• dystrybutorów,
• wytwórców.

Obowiązki importerów od 12 sierpnia 2026 roku

Zgodnie z art. 18 PPWR importerzy mogą wprowadzać do obrotu wyłącznie opakowanie, które jest zgodne z wymogami ustanowionymi w art. 5-12 PPWR.
W przypadku gdy importer uznaje lub ma powody, by uważać, że opakowanie nie jest zgodne z mającymi zastosowanie wymogami, nie wprowadza tego opakowania do obrotu, dopóki taka zgodność nie zostanie zapewniona.

Przed wprowadzeniem opakowań do obrotu importerzy zapewnią, aby:

• do obrotu wprowadzane były wyłącznie opakowania, w przypadku których wytwórca przeprowadził ocenę zgodności zgodnie z artykułem 38 i przygotował dokumentację techniczną zgodnie z załącznikiem VII;
• wytwórca sporządził Deklarację Zgodności UE zgodnie z Załącznikiem VIII;
• opakowanie zawiera wymagane oznakowanie zgodnie z artykułem 12 (późniejsze wdrożenie);
• na opakowaniu lub dołączonej dokumentacji znajduje się nazwa, zarejestrowana nazwa handlowa lub znak towarowy importera oraz adres pocztowy, a także – o ile są dostępne – środki komunikacji elektronicznej, za pomocą których można się z nim skontaktować. Jeżeli nie jest możliwe podanie tych informacji na opakowaniu, podaje się je za pośrednictwem znormalizowanego, otwartego, cyfrowego nośnika danych, o którym mowa w art. 12, lub w dokumencie towarzyszącym produktowi w opakowaniu.

Ponadto importerzy są zobowiązani do:

• przechowywania kopii deklaracji zgodności UE (strona otwiera się w nowym oknie) przez 5 lat (opakowania jednorazowego użytku) lub 10 lat (opakowania wielokrotnego użytku) i udostępniać dokumentację techniczną na żądanie organów krajowych;
• dostarczenia organom krajowym wszystkich informacji i dokumentacji niezbędnej do wykazania zgodności.

Szczegółowo obowiązki importerów określa art. 18 PPWR.

Obowiązki importerów uznanych za wytwórców

Zgodnie z art. 21 PPWR importer może być uważany za wytwórcę, jeśli:

• wprowadza opakowanie do obrotu pod własną nazwą,
• wprowadza opakowanie pod własnym znakiem towarowym,
• modyfikuje opakowanie już wprowadzone do obrotu w sposób mogący mieć wpływ na jego zgodność z wymaganiami PPWR.

Podlega wówczas obowiązkom wytwórcy określonym w art.  15 PPWR, czyli przed wprowadzeniem opakowania do obrotu będzie zobowiązany m.in. do:

• przeprowadzenia procedury oceny zgodności,
• sporządzenia dokumentacji technicznej,
• wystawienia deklaracji zgodności UE.

Wyżej wymieniona odpowiedzialność importera nie wyłącza zupełnie od realizacji obowiązków przez producenta spoza Unii Europejskiej, który nadal będzie odpowiadał za prawidłowe wykonanie opakowania oraz za przekazanie importerowi informacji niezbędnych do wykazania zgodności z wymogami PPWR.

Natomiast to importer, który zgodnie z art. 21 staje się wytwórcą, będzie odpowiadał przed właściwymi organami za wprowadzenie zgodnego opakowania do obrotu na rynku Unii Europejskiej.

Importer będzie sam dokonywał oceny zgodności opakowania z wymaganiami PPWR głównie na podstawie dokumentów, raportów oraz informacji przekazanych przez producenta opakowania lub jego dostawcy. Importer będzie musiał się upewnić, że dokumentacja jest kompletna i pozwala wykazać zgodność opakowania podczas ewentualnej kontroli.

Dokumenty załączane do zgłoszenia celnego, kontrole celne

Rozporządzenie PPWR nie przewiduje obowiązku dołączania dokumentacji technicznej ani deklaracji zgodności do zgłoszenia celnego. Nie wprowadza również nowych kodów dokumentów ani dodatkowych danych, które należałoby podawać w systemach obsługujących zgłoszenia importowe.

Nie zwalnia to jednak importera z obowiązku posiadania właściwych dokumentów, gdyż importer może zostać zobowiązany do przedstawienia dokumentacji technicznej oraz deklaracji zgodności przed lub po wprowadzeniu towaru do obrotu podczas kontroli przeprowadzonej przez właściwy organ nadzoru rynku lub organ celny.

Rozporządzenie PPWR nie wskazuje organów celnych jako samodzielnych organów wyznaczonych do kontroli wymagań PPWR. Funkcjonują one w systemie jako organy wyznaczone do przeprowadzania kontroli na granicach zewnętrznych w rozumieniu art. 25 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2019/1020 o nadzorze rynku⁽¹⁾.  Rozporządzenie 2025/40 dodaje PPWR do załącznika I rozporządzenia 2019/1020 (art. 66 PPWR), włączając tym samym opakowania do ogólnego reżimu kontroli związanych z nadzorem rynku. Mechanizmy ustanowione w rozporządzeniu (UE) 2019/1020 określają wymogi w zakresie nadzoru rynku odnoszące się do wprowadzania produktów do obrotu oraz przewidują mechanizmy ochronne służące do sprawdzania zgodności z niniejszym rozporządzeniem w odniesieniu do wprowadzania opakowań do obrotu.

Oznacza to, że kontrole przeprowadzane przez organy celne mogą dotyczyć wszelkich opakowań wprowadzanych na rynek Unii, jednak zgodnie z art. 61 PPWR, powinny być głównie ukierunkowane na kontrole opakowań objętych środkami dotyczącymi zakazów wprowadzonych przez organy nadzoru rynku (stwierdzenie na podstawie art. 58, że opakowania stwarzają ryzyko dla środowiska lub zdrowia ludzkiego).

W przypadku gdy organy nadzoru rynku podejmą takie środki, przekazują organom celnym szczegółowe informacje niezbędne do identyfikacji na granicach takich niezgodnych z wymogami opakowań. W takich przypadkach organy celne będą dążyć do zidentyfikowania i zatrzymania takich opakowań na granicach.

Dodatkowe informacje i wytyczne

Na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowany został projekt ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (nr UC100). Projekt służy ustanowieniu ram prawnych do stosowania rozporządzeniem nr 2025/40, a także ma na celu dostosowanie systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta, określonego obecnie w przepisach ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi do wymagań art. 8 i 8a dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy, w świetle wymagań rozporządzenia nr 2025/40.

W celu zapewnienia jasności i jednolitego stosowania w całej Unii Europejskiej Komisja Europejska opublikowała komunikat zawierający wytyczne dotyczące interpretacji niektórych przepisów rozporządzenia 2025/40 (strona otwiera się w nowym oknie) oraz najczęściej zadawane pytania (strona otwiera się w nowym oknie).