Aktualności

Informujemy, że od 21 maja 2026 r. obowiązują przepisy nowego rozporządzenia unijnego (UE) 2024/1157^[1], które zastąpiło rozporządzenie (WE) nr 1013/2006^[2], dotyczącego transgranicznego przemieszczania odpadów.

W rozporządzeniu wprowadzony został, w ramach procedur legalnego transgranicznego przemieszczania odpadów (TPO), obowiązek elektronicznego przekazywania informacji i dokumentów za pośrednictwem systemu DIWASS. 

DIWASS (Digital Waste Shipment System)

Jest to centralny system, prowadzony przez Komisję Europejską, który umożliwia elektroniczne przekazywanie i wymianę informacji oraz dokumentów w ramach procedur TPO.

Więcej o systemie mówi art. 27 rozporządzenia (UE) 2024/1157 oraz rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/1290^[3].

Podmioty zobowiązane do korzystania z DIWASS

1. Korzystanie z DIWASS jest obowiązkowe dla wszystkich podmiotów w Unii Europejskiej, które dokonują lub planują dokonać przemieszczania odpadów lub uczestniczą w przemieszczaniu odpadów oraz działają jako: zgłaszający, osoba organizująca przemieszczanie, przewoźnik, odbiorca, wytwórca odpadów, instalacja gospodarowania odpadami.
2. Z DIWASS korzystać będą również organy właściwe w zakresie TPO – w celu obsługi zgłoszeń dotyczących planowanych przemieszczeń oraz w związku z prowadzonym nadzorem nad TPO służby kontrolne takie jak: wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska, Krajowa Administracja Skarbowa (KAS), Inspekcja Transportu Drogowego, Straż Graniczna, Policja – w związku z działalnością kontrolną.

Dokumenty przekazywane za pośrednictwem DIWASS

Za pośrednictwem DIWASS obowiązkowo przekazywane będą m.in.:

1. Dokumenty w ramach procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody (tzw. „notyfikacji”):

• dokument zgłoszenia oraz wszystkie dodatkowe informacje i dokumenty wymagane zgodnie z załącznikiem II do rozporządzenia (UE) 2024/1157,
• korespondencja pomiędzy zgłaszającym a właściwymi organami w ramach postępowania dotyczącego udzielenia zezwolenia na zgłoszone przemieszczenie,
• decyzje właściwych organów dotyczące zgłoszonego przemieszczenia,
• dokumenty przesyłania dotyczące poszczególnych transportów.

W DIWASS znajdować się będą zezwolenia, dla których wnioski zostaną złożone po 21 maja 2026 r. Zezwolenia wydane na podstawie przepisów rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 zachowają ważność na okres, na jaki zostały wydane.

Do wniosków, co do których właściwy organ miejsca przeznaczenia wydał potwierdzenie przyjęcia przed 21 maja 2026 r., stosowane będą przepisy dotychczasowe, tj. rozporządzenie (WE) nr 1013/2006.

W przypadku zezwoleń wydanych na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 kontrole będą odbywać się na dotychczasowych zasadach, czyli w formie papierowej.

2. Dokumenty w ramach procedury informowania opisanej w art. 18 rozporządzenia (UE) 2024/1157, w tym:

• formularz określony w załączniku VII do rozporządzenia (UE) 2024/1157,
• umowa pomiędzy osobą, która organizuje przemieszczenie, a odbiorcą, o której mowa w art. 18 ust. 10 rozporządzenia (UE) 2024/1157.

Pełna lista informacji i dokumentów przekazywanych za pośrednictwem DIWASS jest zawarta w art. 27 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2024/1157.

Odroczenie obowiązku stosowania systemu DIWASS do przemieszczeń w procedurze informowania do 31 grudnia 2026 r.

Zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej podjętą na posiedzeniu Grupy Ekspertów ds. Odpadów, poświęconemu wdrożeniu rozporządzenia (UE) 2024/1157, obowiązek stosowania systemu DIWASS do przemieszczeń w procedurze informowania został odroczony do 31 grudnia 2026 r., czyli dopuszczalne będzie sporządzanie i wymiana dokumentów w formie papierowej poza systemem DIWASS.

Nie będzie również wymagane informowanie właściwych organów o planowanym transporcie na 2 dni przed jego rozpoczęciem, jak przewiduje art. 18 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2024/1157.

Jednocześnie wymagane będzie:

1. stosowanie nowego wzoru formularza określonego w załączniku VII do rozporządzenia (UE) 2024/1157,
2. zawarcie umowy pomiędzy osobą organizującą przemieszczenie a odbiorcą odpadów zgodnie z nowymi wymogami wynikającymi z art. 18 rozporządzenia (UE) 2024/1157.

W związku z powyższym zgodnie z informacją przekazaną przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska (GIOŚ) do 31 grudnia 2026 r. GIOŚ nie będzie uznawał za nielegalne przemieszczeń dokonanych z naruszeniem art. 18 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2024/1157, jeżeli naruszenie to będzie polegało jedynie na braku wprowadzenia stosownych dokumentów do DIWASS, a jednocześnie podczas transportu zostaną zapewnione dokumenty papierowe. 

Korzystanie i kontrola zezwoleń wydanych na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1013/2006

Wejście w życie DIWASS nie oznacza, że kontrole dokonywane przez służby będą musiały być realizowane już od 21 maja 2026 r. przy pomocy tego systemu. Zezwolenia wydane na podstawie przepisów rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 zachowają ważność na okres, na jaki zostały wydane. Do wniosków, co do których właściwy organ miejsca przeznaczenia wydał potwierdzenie przyjęcia przed 21 maja 2026 r., stosowane będą przepisy dotychczasowe, tj. rozporządzenie (WE) nr 1013/2006.

W DIWASS znajdować się będą zezwolenia, dla których wnioski zostaną złożone po 21 maja 2026 r. W przypadku zezwoleń wydanych na podstawie  rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 kontrole będą odbywać się na dotychczasowych zasadach, czyli w formie papierowej.

Do  czasu wydania pierwszych zezwoleń w DIWASS powinno nastąpić uzyskanie dostępu przez funkcjonariuszy KAS do systemu. W przypadku gdyby procedura nadawania uprawnień funkcjonariuszy do DIWASS nie została do tego czasu ukończona, a podmiot będzie dysponował już decyzją na przemieszczanie wydaną w systemie, będzie musiał okazać takie zezwolenie służbom kontrolnym na posiadanym urządzeniu elektronicznym.

Dodatkowe informacje

Więcej informacji o systemie DIWASS znajduje się na stronach Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska (strona otwiera się w nowym oknie).

W GIOŚ został też uruchomiony specjalny adres e-mail - diwass@gios.gov.pl - na który można kierować zapytania dotyczące DIWASS.

Podstawa prawna